Yves Saint Laurent

YvesSaintLaurent

Published on
Published on:

“Hoa của Saint Laurent sẽ héo nhưng sẽ không bao giờ tàn lụi vì luôn có sự lãng mạn tưới tắm.”

Tôi tình cờ bắt gặp câu nói ấy trong một lần nghe nhạc. Ban đầu, nó chỉ đơn giản là một câu chữ có phần thơ mộng, nhưng càng tìm hiểu về Saint Laurent, tôi càng nhận ra đằng sau cái tên của một thương hiệu thời trang xa xỉ là cả một câu chuyện dài về tài năng, tình yêu, sự cô độc và những giấc mơ không chịu khuất phục trước thời gian.

Có lẽ, không phải ngẫu nhiên mà người ta lại chọn hình ảnh một đóa hoa để nói về Saint Laurent. Bởi hoa vốn dĩ rất đẹp, nhưng cũng mong manh. Chúng có thể nở rực rỡ trong một khoảnh khắc, rồi dần héo úa khi thời gian trôi qua. Thế nhưng, có những vẻ đẹp không thực sự biến mất. Chúng tồn tại trong ký ức, trong nghệ thuật và trong những giá trị mà con người để lại cho thế giới.

Để hiểu vì sao một thương hiệu thời trang có thể mang trong mình tinh thần lãng mạn đến vậy, có lẽ chúng ta cần quay trở lại những ngày đầu tiên, khi cái tên Yves Saint Laurent vẫn chưa trở thành một biểu tượng.

1. Một thiên tài cô độc và giấc mơ từ những mảnh giấy

Năm 1936, tại Oran, Algeria, một cậu bé tên Yves Saint Laurent ra đời trong một gia đình khá giả. Ngay từ nhỏ, Yves đã bộc lộ niềm yêu thích đặc biệt với nghệ thuật và thời trang. Trong khi những đứa trẻ khác dành thời gian cho các trò chơi thông thường, cậu lại thích cắt giấy, tạo hình những bộ trang phục và tổ chức những buổi trình diễn thời trang nhỏ cho gia đình.

Nhưng thế giới bên ngoài không phải lúc nào cũng dịu dàng với một tâm hồn nhạy cảm như Yves.

Ông từng bị bạn bè bắt nạt vì tính cách khác biệt và sự nhút nhát. Thời trang dần trở thành nơi trú ẩn, nơi ông có thể tự do tưởng tượng và tạo ra một thế giới không bị phán xét.

Năm 17 tuổi, Yves chuyển đến Paris để theo đuổi giấc mơ thiết kế. Tài năng của ông nhanh chóng được chú ý, đặc biệt sau khi giành giải tại một cuộc thi thiết kế quốc tế. Những bản phác thảo của chàng trai trẻ lọt vào mắt xanh của Christian Dior – một trong những nhà thiết kế quyền lực nhất nước Pháp lúc bấy giờ.

image.png

Và thế là, một cánh cửa lớn đã mở ra.

Yves Saint Laurent trở thành học trò của Dior, được làm việc ngay trong một trong những nhà mốt danh giá nhất thế giới. Nhưng có lẽ điều mà chính ông cũng không ngờ tới là chỉ vài năm sau, mình sẽ phải gánh vác cả một đế chế thời trang.

2. 21 tuổi và chiếc ghế quyền lực tại Dior

Năm 1957, Christian Dior đột ngột qua đời vì một cơn đau tim. Cái chết của ông để lại khoảng trống lớn trong ngành thời trang Pháp.

Giữa lúc đó, Yves Saint Laurent được lựa chọn để kế nhiệm vị trí giám đốc sáng tạo của nhà mốt Dior. Ông mới chỉ 21 tuổi.

Hãy thử tưởng tượng cảm giác của một chàng trai trẻ, vừa bước qua tuổi đôi mươi, bỗng nhiên phải chịu trách nhiệm cho một trong những thương hiệu thời trang lớn nhất thế giới.

Đó vừa là một vinh dự, vừa là một áp lực khổng lồ.

image.png

Thế nhưng, Yves đã chứng minh rằng tài năng không phải lúc nào cũng phụ thuộc vào tuổi tác. Bộ sưu tập đầu tay Trapeze năm 1958 thành công vang dội, giúp Dior tiếp tục duy trì vị thế và đưa tên tuổi của ông trở thành hiện tượng trong giới thời trang.

Tuy nhiên, hào quang không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với hạnh phúc.

Năm 1960, Yves bị triệu tập vào quân đội Pháp trong bối cảnh chiến tranh Algeria. Môi trường quân ngũ khắc nghiệt cùng những áp lực tâm lý khiến ông suy sụp. Sau một thời gian ngắn, ông phải nhập viện điều trị tại bệnh viện quân y.

Trong thời gian đó, Dior đã thay thế vị trí của ông.

Một chàng trai từng được cả thế giới thời trang tung hô, chỉ trong một khoảng thời gian ngắn đã mất đi công việc, vị trí và cả cảm giác kiểm soát cuộc đời mình.

Có lẽ đây là một trong những nghịch lý đầu tiên trong cuộc đời Yves: người có khả năng tạo ra vẻ đẹp cho hàng triệu người lại không thể tìm thấy sự bình yên cho chính mình.

3. Pierre Bergé – Người đàn ông đã cùng ông xây dựng một đế chế

Trong những ngày tháng khó khăn ấy, Pierre Bergé trở thành một nhân vật đặc biệt trong cuộc đời Yves Saint Laurent.

Pierre Bergé không phải một nhà thiết kế. Ông là người có đầu óc kinh doanh sắc bén, tầm nhìn chiến lược và khả năng nhìn thấy tiềm năng ở những nơi người khác chưa nhận ra.

Nếu Yves là một nghệ sĩ sống bằng cảm xúc và trí tưởng tượng, thì Pierre lại là người thực tế, lý trí và có khả năng biến những giấc mơ thành hiện thực.

Hai con người với những tính cách tưởng chừng trái ngược ấy đã gặp nhau và bắt đầu một mối quan hệ tình cảm lẫn hợp tác kéo dài nhiều thập kỷ.

Năm 1961, với sự hỗ trợ về tài chính và kinh doanh của Pierre Bergé, nhà mốt Yves Saint Laurent chính thức được thành lập.

image.png

Đây không đơn thuần là sự ra đời của một thương hiệu thời trang. Nó còn đánh dấu sự khởi đầu của một mối quan hệ cộng sinh đặc biệt: Yves sáng tạo, Pierre xây dựng nền móng để những sáng tạo ấy có thể tồn tại và phát triển.

Người ta thường nói rằng đằng sau một thiên tài đôi khi cần có một người đủ tỉnh táo để bảo vệ những giấc mơ của họ.

Pierre Bergé dường như chính là người như vậy.

Ông không chỉ hỗ trợ Yves về tài chính mà còn đảm nhận việc điều hành doanh nghiệp, đàm phán và xây dựng chiến lược phát triển thương hiệu.

Một trong những quyết định quan trọng nhất của họ là ra mắt Saint Laurent Rive Gauche vào năm 1966 – dòng thời trang may sẵn cao cấp, đưa những thiết kế mang tinh thần haute couture đến gần hơn với cuộc sống thường nhật.

Đó là một bước đi táo bạo. Bởi thời trang cao cấp trước đó chủ yếu phục vụ một nhóm khách hàng giàu có thông qua những bộ trang phục được may đo riêng biệt.

Yves và Pierre nhìn thấy một tương lai khác: thời trang không nhất thiết phải nằm sau những cánh cửa đóng kín. Nó có thể bước xuống đường phố, hòa vào đời sống và trở thành một phần trong bản sắc của mỗi người.

Và rồi, Saint Laurent bắt đầu trở thành một đế chế.

4. Khi thời trang trở thành một cuộc cách mạng

Nếu chỉ nhìn YSL như một thương hiệu bán quần áo xa xỉ, chúng ta có lẽ đã bỏ lỡ phần thú vị nhất trong câu chuyện này.

Bởi Yves Saint Laurent không chỉ muốn tạo ra những bộ trang phục đẹp. Ông muốn thay đổi cách xã hội nhìn nhận phụ nữ.

Thập niên 1960 là một giai đoạn đầy biến động. Phong trào nữ quyền phát triển mạnh mẽ, phụ nữ bắt đầu đấu tranh quyết liệt hơn cho quyền bình đẳng, quyền tự chủ và vị trí của mình trong xã hội.

Giữa bối cảnh ấy, Yves Saint Laurent đã tạo ra những thiết kế đi trước thời đại.

Nổi bật nhất chính là Le Smoking – bộ tuxedo dành cho phụ nữ ra mắt năm 1966.

Le Smoking – Khi phụ nữ không còn phải mặc theo những quy tắc do đàn ông đặt ra.

image.png

Vào thời điểm đó, tuxedo vốn là trang phục trang trọng dành riêng cho nam giới. Việc một người phụ nữ xuất hiện trong bộ suit như vậy tại những buổi tiệc sang trọng vẫn bị xem là điều khác thường, thậm chí gây tranh cãi.

Nhưng Yves đã nhìn thấy một vẻ đẹp khác.

Ông không nghĩ rằng phụ nữ phải lựa chọn giữa sự nữ tính và quyền lực. Họ hoàn toàn có thể vừa thanh lịch, quyến rũ, vừa mạnh mẽ và độc lập.

Le Smoking không đơn thuần là một bộ vest. Nó là biểu tượng cho sự thay đổi trong tư duy về giới tính và thời trang.

Một câu chuyện nổi tiếng gắn với thiết kế này xảy ra tại nhà hàng Le Côte Basque ở New York. Khi Nan Kempner xuất hiện trong bộ Le Smoking, bà bị từ chối cho vào vì mặc quần dài. Bà đã phản ứng bằng cách cởi chiếc quần ra và bước vào nhà hàng chỉ với chiếc áo khoác tuxedo dáng dài.

Dù chi tiết của câu chuyện thường được kể lại với nhiều phiên bản khác nhau, nó vẫn phản ánh một thực tế: những quy chuẩn ăn mặc thời đó có thể trở thành rào cản đối với quyền tự do của phụ nữ.

Và đó chính là điều khiến Le Smoking trở nên đặc biệt.

Yves không cần tạo ra một bộ trang phục hoàn toàn mới để thay đổi thế giới. Đôi khi, ông chỉ cần lấy một thứ vốn được xem là biểu tượng quyền lực của đàn ông và trao nó cho phụ nữ.

Bên cạnh Le Smoking, những thiết kế xuyên thấu, phong cách Safari và các bộ sưu tập lấy cảm hứng từ nghệ thuật hội họa cũng góp phần tạo nên dấu ấn riêng của YSL.

Thời trang, dưới bàn tay của Yves, không còn đơn thuần là công cụ để che đi cơ thể hay làm đẹp ngoại hình. Nó trở thành phương tiện để con người thể hiện cá tính, quan điểm và quyền tự do của chính mình.

5. Những góc tối phía sau khu vườn rực rỡ

Nhưng có một nghịch lý mà chúng ta thường thấy trong những câu chuyện về các thiên tài nghệ thuật: đôi khi, người tạo ra những điều đẹp đẽ nhất lại phải sống với những tổn thương mà người khác không nhìn thấy.

Yves Saint Laurent là một người nhạy cảm, thường xuyên chịu áp lực sáng tạo và nỗi sợ thất bại. Khi tên tuổi ngày càng nổi tiếng, kỳ vọng của công chúng cũng ngày càng lớn.

Ông phải liên tục tạo ra những bộ sưu tập mới, duy trì vị thế của một nhà thiết kế hàng đầu và đối diện với một ngành công nghiệp luôn thay đổi.

Từ những năm 1970, Yves bắt đầu chìm sâu hơn vào rượu, chất kích thích và thuốc an thần. Những vấn đề tâm lý kéo dài khiến cuộc sống cá nhân lẫn sự nghiệp của ông trải qua nhiều giai đoạn khó khăn.

Mối quan hệ giữa Yves và Pierre Bergé cũng không phải lúc nào êm đẹp.

Họ chia tay về mặt tình cảm, nhưng vẫn tiếp tục gắn bó trong công việc. Pierre tiếp tục điều hành và bảo vệ thương hiệu, trong khi Yves vẫn giữ vai trò trung tâm trong hoạt động sáng tạo.

Đó là một mối quan hệ phức tạp, nơi tình yêu, sự gắn bó, trách nhiệm và những bất đồng cùng tồn tại.

Có lẽ, điều đáng trân trọng không phải là việc họ đã có một tình yêu hoàn hảo, mà là việc hai con người ấy đã cùng nhau tạo nên một điều gì đó vượt xa những giới hạn của một mối quan hệ thông thường.

Tuy nhiên, chúng ta cũng không nên lãng mạn hóa những đau khổ của Yves. Những vấn đề tâm lý và sự lệ thuộc vào chất kích thích không phải cái giá cần thiết để tạo ra nghệ thuật.

Một thiên tài cũng chỉ là một con người, và đôi khi, họ cũng cần được giúp đỡ, được bảo vệ và được sống một cuộc đời bình yên.

6. Những đóa hoa vẫn tiếp tục nở sau khi người làm vườn rời đi

Năm 2002, Yves Saint Laurent chính thức tuyên bố giải nghệ, khép lại hành trình sáng tạo kéo dài hàng chục năm.

Năm 2008, ông qua đời tại Paris sau thời gian chống chọi với bệnh tật.

Pierre Bergé cũng rời thế giới vào năm 2017, gần một thập kỷ sau người bạn đời và cộng sự của mình.

Nhưng câu chuyện về họ không kết thúc ở đó.

Những thiết kế của Yves vẫn tiếp tục xuất hiện trên các sàn diễn. Le Smoking vẫn là một biểu tượng của thời trang nữ. Tinh thần tự do, táo bạo và không ngại phá vỡ quy chuẩn vẫn là một phần quan trọng trong bản sắc Saint Laurent.

Ngày nay, thương hiệu tiếp tục phát triển dưới sự dẫn dắt của những nhà thiết kế mới, trong đó có Anthony Vaccarello – người đảm nhiệm vị trí giám đốc sáng tạo từ năm 2016.

image.png

Có thể nói, thời trang luôn thay đổi. Những xu hướng từng được xem là đỉnh cao rồi cũng sẽ nhường chỗ cho những điều mới mẻ hơn. Nhưng những ý tưởng thực sự có sức ảnh hưởng lại có khả năng sống lâu hơn chính người tạo ra chúng.

Và có lẽ, đó là lúc chúng ta hiểu rõ hơn câu nói đã mở đầu câu chuyện này.

“Hoa của Saint Laurent sẽ héo nhưng sẽ không bao giờ tàn lụi vì luôn có sự lãng mạn tưới tắm.”

Một đóa hoa không thể chống lại thời gian. Một con người cũng không thể sống mãi. Yves Saint Laurent đã có những năm tháng huy hoàng, những ngày u tối và một cuộc đời không thiếu những tổn thương.

Nhưng những gì ông tạo ra vẫn còn ở đó.

image.png

Có Pierre Bergé, người đã cùng ông nuôi dưỡng giấc mơ ấy. Có những người phụ nữ từng khoác lên mình Le Smoking và cảm nhận được sự tự do theo một cách hoàn toàn mới. Có những thế hệ nhà thiết kế tiếp tục tìm thấy cảm hứng từ những di sản mà ông để lại.

Và có cả chúng ta, những người tình cờ bắt gặp cái tên Saint Laurent, rồi dừng lại một chút để khám phá câu chuyện phía sau nó.

Sau tất cả, có lẽ sự bất tử không nằm ở việc một thứ gì đó tồn tại mãi mãi trong hình hài ban đầu. Mà nằm ở khả năng khiến những người đến sau vẫn tiếp tục cảm nhận, yêu thương và tìm thấy cảm hứng từ nó.

Bởi những đóa hoa đẹp nhất không nhất thiết phải nở mãi mãi. Đôi khi, chỉ cần từng nở rực rỡ và để lại hương thơm trong ký ức của thế giới, như thế đã là một cách để bất tử.